Nghị định 320/2025/NĐ-CP: Hướng dẫn chi tiết Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp mới nhất từ 15/12/2025

Nghị định 320/2025/NĐ-CP vừa được ban hành, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong việc hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp mới nhất. Với những thay đổi căn bản về ưu đãi thuế, Chi phí được trừ và phương pháp tính thuế áp dụng từ ngày 15/12/2025, các doanh nghiệp cần nhanh chóng cập nhật để đảm bảo tính tuân thủ và tối ưu hóa lợi ích tài chính. Trong bài viết này, Accpro sẽ phân tích chi tiết những điểm mới cốt lõi, giúp quý doanh nghiệp nắm bắt lộ trình chuyển đổi và chủ động phương án kinh doanh hiệu quả.

Nghị định 320/2025/NĐ-CP là gì?

Nghị định 320/2025/NĐ-CP là văn bản quy phạm pháp luật quan trọng do Chính phủ ban hành nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp sửa đổi. Văn bản này đóng vai trò là kim chỉ nam giúp các tổ chức kinh tế xác định đúng nghĩa vụ thuế và thụ hưởng các chính sách ưu đãi tài chính từ Nhà nước.

Nghị định 320/2025/NĐ-CP xác lập khuôn khổ pháp lý mới đồng bộ về cách phân loại thu nhập chịu thuế, các điều kiện xác định chi phí được trừ (đáng chú ý là quy định bắt buộc thanh toán không dùng tiền mặt đối với hóa đơn từ 5 triệu đồng) và nguyên tắc chuyển lỗ doanh nghiệp. Đây là căn cứ pháp lý trực tiếp để cơ quan thuế thực hiện công tác quản lý, thanh tra và kiểm tra nghĩa vụ thuế của mọi loại hình doanh nghiệp trên toàn quốc.

Ban hành ngày nào, thay thế nghị định nào, hiệu lực từ khi nào?

Nghị định 320/2025/NĐ-CP được ban hành vào ngày 25/10/2025 và chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/12/2025. Văn bản này được ban hành nhằm thay thế hoàn toàn Nghị định 218/2013/NĐ-CP cùng các nghị định sửa đổi, bổ sung liên quan trước đây để phù hợp với bối cảnh kinh tế mới.

Các quy định chuyển tiếp tại nghị định đảm bảo tính liên tục cho những doanh nghiệp đang trong thời gian hưởng ưu đãi thuế theo các quy định cũ. Việc bãi bỏ các văn bản lỗi thời giúp loại bỏ sự chồng chéo trong quản lý thuế, đồng thời tạo ra sự thống nhất trong việc áp dụng pháp luật thuế từ trung ương đến địa phương.

Nghị định này hướng dẫn những điều nào của Luật Thuế TNDN?

Nghị định này tập trung hướng dẫn chi tiết các điều khoản về đối tượng chịu thuế, thu nhập được miễn thuế và phương pháp xác định thu nhập chịu thuế. Nội dung hướng dẫn bao gồm các quy định về doanh thu tính thuế đối với hoạt động sản xuất kinh doanh đặc thù như bất động sản, tài chính và thương mại điện tử.

Văn bản quy định rõ cách tính toán các khoản chi phí được trừ và không được trừ khi xác định thu nhập tính thuế của doanh nghiệp. Đặc biệt, Nghị định quy định chi tiết về mức trần chi phí lãi vay đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết, đảm bảo phù hợp với các chuẩn mực kế toán và thông lệ quốc tế.

Ngoài ra, nghị định cũng chi tiết hóa các điều kiện hưởng ưu đãi về thuế suất và thời gian miễn, giảm thuế cho các dự án đầu tư mới hoặc đầu tư mở rộng. Các quy định về hồ sơ, thủ tục và điều kiện chuyển lỗ giữa các kỳ tính thuế cũng được văn bản này hướng dẫn một cách minh bạch và chặt chẽ.

Những điểm mới so với Nghị định 218/2013

Điểm thay đổi cốt lõi và có tác động lớn nhất của Nghị định 320/2025/NĐ-CP là việc siết chặt quy định về chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế. Cụ thể, văn bản bắt buộc các hóa đơn từng lần có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên phải thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt (chuyển khoản) thì mới được tính vào chi phí hợp lý, thay vì hạn mức 20 triệu đồng như quy định cũ tại Nghị định 218/2013. Bên cạnh đó, quy định về chi phí được trừ cũng bổ sung thêm các khoản chi liên quan đến hoạt động chuyển đổi số và bảo vệ môi trường của doanh nghiệp.

Về chính sách khuyến khích đầu tư, Nghị định cập nhật danh mục các lĩnh vực đặc biệt ưu đãi thuế suất và thời gian miễn, giảm thuế, trong đó tập trung mạnh mẽ vào các ngành công nghệ cao như công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và các dự án thuộc nền kinh tế xanh. Cách xác định và chuyển lỗ giữa các kỳ tính thuế cũng được điều chỉnh linh hoạt hơn nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu hóa dòng tiền và phục hồi sau các biến động kinh tế.

Ngoài ra, hệ thống hướng dẫn của nghị định mới thúc đẩy việc đồng bộ dữ liệu điện tử, giúp giảm thiểu các thủ tục hành chính rườm rà cho người nộp thuế. Quy định mới này thiết lập một khung pháp lý hiện đại, tiệm cận với các chuẩn mực kế toán và xu hướng phát triển kinh tế hiện nay.

Tiêu chí	Quy định cũ (Nghị định 218/2013)	Quy định mới (Nghị định 320/2025/NĐ-CP)
Thuế suất theo phân tầng thu nhập	Áp dụng mức thuế suất phổ thông chung là 20%.	Duy trì mức phổ thông 20%. Bổ sung mức thuế suất phân tầng ưu đãi 15% (thu nhập căn cứ theo doanh thu năm trước liền kề $\le$ 3 tỷ đồng) và 17% nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ.
Thu nhập từ chuyển nhượng vốn, chứng khoán	Thuế suất 20%. Cách tính: Giá bán trừ giá mua và chi phí chuyển nhượng liên quan.	Tiếp tục áp dụng mức 20% nhưng thiết lập cơ chế kiểm soát chặt chẽ giá thị trường; đồng thời giám sát thuế tại nguồn nghiêm ngặt hơn đối với hoạt động chuyển nhượng vốn ra nước ngoài.
Chi phí R&D được trừ 200%	Chưa áp dụng phổ biến cơ chế trừ 200%, chủ yếu cho phép trích lập Quỹ phát triển KH&CN (tối đa 10% thu nhập tính thuế).	Điểm mới đột phá: Cho phép doanh nghiệp được khấu trừ tối đa lên đến 200% chi phí thực tế phát sinh cho hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) khi xác định thu nhập tính thuế TNDN.
Ưu đãi cho Công nghệ cao, Chip bán dẫn, AI	Thuế suất 10% trong 15 năm; miễn thuế tối đa 4 năm, giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo.	Chuẩn hóa khung ưu đãi: Giữ vững và áp dụng nhất quán mức ưu đãi thuế suất 10% trong vòng 15 năm (theo Khoản 1 Điều 19 và Khoản 2 Điều 18) cho các dự án công nghệ cao, Chip bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI) chiến lược để doanh nghiệp yên tâm đầu tư dài hạn.
Miễn thuế từ Tín chỉ Carbon, Trái phiếu xanh	Chưa có quy định cụ thể, khoản thu nhập phát sinh này thường bị tính thuế suất phổ thông 20%.	Miễn thuế TNDN (theo Điều 4) đối với các khoản thu nhập từ việc chuyển nhượng tín chỉ carbon lần đầu và thu nhập từ lãi phát sinh của trái phiếu xanh nhằm thúc đẩy nền kinh tế tuần hoàn.

Thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp theo Nghị định 320/2025

Nghị định 320/2025/NĐ-CP thiết lập hệ thống thuế suất phân tầng nhằm hỗ trợ tối đa cho sự phát triển của các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Việc phân loại thuế suất dựa trên doanh thu và quy mô lao động giúp tạo ra môi trường kinh doanh công bằng và nuôi dưỡng nguồn thu bền vững.

Thuế suất 15%: Áp dụng cho doanh nghiệp có doanh thu không quá 3 tỷ đồng/năm

Mức thuế suất ưu đãi 15% được áp dụng cho các doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không vượt quá 03 tỷ đồng. Theo quy định tại Điều 11 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, tổng doanh thu của năm trước liền kề là căn cứ duy nhất để xác định việc áp dụng mức thuế suất phân tầng này, hoàn toàn không phụ thuộc vào số lượng lao động tham gia bảo hiểm xã hội của doanh nghiệp.

Đối với doanh nghiệp mới thành lập, doanh thu để xác định mức thuế suất ưu đãi sẽ được căn cứ vào doanh thu dự kiến của năm tài chính đầu tiên. Đây là chính sách hỗ trợ thiết thực, giảm bớt rào cản hành chính và gánh nặng tài chính, từ đó khuyến khích các hộ kinh doanh mạnh dạn chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp.

Các điểm đã được sửa đổi và chuẩn hóa:

Loại bỏ điều kiện về lao động: Xóa bỏ hoàn toàn chi tiết lao động tham gia BHXH bình quân năm không quá 10 người (cũng như mức 100 người ở phân tầng 17%).
Khẳng định căn cứ duy nhất: Nhấn mạnh rõ ràng theo Điều 11 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, việc áp thuế suất phân tầng (15% và 17%) chỉ dựa vào Tổng doanh thu của năm trước liền kề.
Làm rõ bản chất: Tách biệt tư duy giữa tiêu chí phân loại quy mô doanh nghiệp (theo Luật Hỗ trợ DN nhỏ và vừa) và điều kiện áp thuế suất TNDN để doanh nghiệp không bị nhầm lẫn khi tự kê khai, quyết toán thuế.

Thuế suất 17%: Áp dụng cho doanh nghiệp có doanh thu từ 3 – 50 tỷ đồng/năm

Doanh nghiệp nhỏ có mức doanh thu từ trên 03 tỷ đồng đến không quá 50 tỷ đồng sẽ được áp dụng mức thuế suất thu nhập doanh nghiệp là 17%. Quy định này đi kèm điều kiện về nhân sự là số lao động đóng bảo hiểm xã hội bình quân năm không vượt quá 100 người.

Việc áp dụng thuế suất phân tầng giúp doanh nghiệp có thêm nguồn lực để tái đầu tư vào sản xuất và mở rộng quy mô kinh doanh trong giai đoạn mới. Các đơn vị cần lưu ý kê khai chính xác số liệu doanh thu và lao động để đảm bảo quyền lợi áp dụng mức thuế suất thấp hơn mức phổ thông.

Thuế suất 20%: Áp dụng chung cho doanh nghiệp còn lại

Mức thuế suất phổ thông 20% được áp dụng đối với tất cả các doanh nghiệp không thuộc nhóm đối tượng được hưởng ưu đãi thuế suất phân tầng hoặc các mức ưu đãi đặc thù khác. Đây là mức thuế cơ bản dành cho các doanh nghiệp có quy mô lớn hoặc không đáp ứng các tiêu chuẩn về doanh thu và lao động.

Mặc dù áp dụng mức thuế phổ thông, doanh nghiệp vẫn có thể thực hiện các phương pháp tối ưu thuế thông qua việc xác định chi phí được trừ theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP. Việc tuân thủ đầy đủ chế độ hóa đơn, chứng từ là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp thực hiện đúng nghĩa vụ thuế 20%.

Thuế suất đặc thù: Dầu khí 25–50%, khoáng sản quý hiếm 40–50%

Đối với hoạt động khai thác, thăm dò dầu khí, mức thuế suất dao động từ 25% đến 50% tùy thuộc vào vị trí địa lý, điều kiện khai thác và các điều khoản trong hợp đồng dầu khí. Mức thuế này phản ánh tính chất đặc thù và giá trị kinh tế cao của nguồn tài nguyên năng lượng quốc gia.

Đối với hoạt động thăm dò, khai thác các loại khoáng sản quý hiếm (như vàng, bạc, bạch kim, đất hiếm và đá quý), Nghị định 320/2025/NĐ-CP ấn định cụ thể mức thuế suất là 40% hoặc 50% tùy thuộc vào vị trí địa lý và điều kiện khai thác của từng dự án. Quy định mới này đã bãi bỏ khung thuế suất tối thiểu 32% trước đây, giúp đơn giản hóa và minh bạch hóa dòng thuế đối với lĩnh vực khai thác tài nguyên quốc gia.

Lưu ý: Thuế suất ưu đãi 10%, 15%, 17% theo ngành nghề và địa bàn ưu đãi

Mức thuế suất 10% trong 15 năm dành cho các dự án mới tại khu kinh tế, khu công nghệ cao hoặc lĩnh vực phần mềm và bảo vệ môi trường. Thuế suất 17% trong 10 năm được áp dụng cho dự án tại địa bàn có điều kiện khó khăn hoặc sản xuất thiết bị giáo dục, luyện thép đặc biệt.

Riêng thu nhập từ chăn nuôi, trồng trọt và chế biến nông sản tại địa bàn khó khăn được áp dụng mức thuế suất 15% mà không bị giới hạn thời gian ưu đãi. Tuy nhiên, các khoản thu nhập từ chuyển nhượng vốn hoặc bất động sản sẽ không được hưởng các mức ưu đãi này theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP.

Thu nhập chịu thuế và thu nhập được miễn thuế

Việc xác định đúng danh mục thu nhập là bước đầu tiên để doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thuế chính xác. Nghị định 320/2025/NĐ-CP quy định rõ ràng về các nguồn thu nhập phát sinh trong và ngoài hoạt động sản xuất kinh doanh chính thức của đơn vị.

Thu nhập từ sản xuất kinh doanh và thu nhập khác cần kê khai

Thu nhập chịu thuế bao gồm doanh thu từ các hoạt động bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ và các khoản thu nhập khác phát sinh ngoài ngành nghề kinh doanh. Thu nhập khác cần đặc biệt lưu ý kê khai gồm lãi tiền gửi, chênh lệch tỷ giá, thu nhập từ chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng bất động sản và các khoản tiền thưởng, hỗ trợ tài chính.

Doanh nghiệp phải thực hiện tổng hợp tất cả các nguồn thu này để xác định tổng thu nhập chịu thuế trong kỳ tính thuế năm. Mọi khoảng doanh thu phát sinh đều phải có hóa đơn, chứng từ hợp lệ để làm căn cứ đối chiếu khi cơ quan thuế thực hiện công tác kiểm tra, quyết toán.

Thu nhập được miễn thuế: Nông nghiệp, khoa học, tín chỉ carbon, trái phiếu xanh

Theo quy định tại Điều 4 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, danh mục các khoản thu nhập được miễn thuế đã được bổ sung nhiều chính sách mang tính đột phá nhằm thúc đẩy kinh tế xanh và phát triển bền vững. Cụ thể, thu nhập từ dịch vụ kỹ thuật trực tiếp phục vụ nông nghiệp và thu nhập từ các hợp đồng nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ tiếp tục được ưu tiên áp dụng cơ chế miễn thuế thu nhập doanh nghiệp nhằm hỗ trợ các lĩnh vực sản xuất cốt lõi.

Đặc biệt, khoản quy định về kinh tế tuần hoàn tại Điều này đã chính thức đưa thu nhập từ việc chuyển nhượng tín chỉ carbon lần đầu và thu nhập từ lãi phát sinh của trái phiếu xanh vào danh mục miễn thuế. Đây là nỗ lực mang tính chiến lược của Chính phủ nhằm khuyến khích các tổ chức kinh tế chuyển đổi sang mô hình sản xuất ít phát thải, đồng thời thúc đẩy các doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào thị trường tài chính xanh toàn cầu.

Doanh nghiệp mới thành lập từ hộ kinh doanh: Miễn thuế 2 năm đầu

Nhằm hỗ trợ quá trình chuyển đổi lên doanh nghiệp, các đơn vị thành lập mới từ hộ kinh doanh sẽ được miễn thuế TNDN trong 02 năm liên tục. Thời gian miễn thuế này bắt đầu tính kể từ khi doanh nghiệp phát sinh thu nhập chịu thuế đầu tiên từ hoạt động sản xuất kinh doanh.

Trường hợp doanh nghiệp mới chuyển đổi không có thu nhập chịu thuế trong 03 năm đầu tiên, thời gian miễn thuế sẽ bắt đầu tính từ năm thứ 4. Quy định này tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP giúp giảm bớt rào cản tài chính ban đầu cho các đơn vị kinh doanh nhỏ khi tham gia vào nền kinh tế chính thức.

Chi phí được trừ và chi phí không được trừ

Quản trị chi phí là nghiệp vụ then chốt giúp doanh nghiệp tối ưu hóa lợi nhuận và giảm thiểu rủi ro pháp lý về thuế. Các quy định về khấu trừ chi phí đã được thắt chặt và chi tiết hóa để đảm bảo tính minh bạch và tránh thất thu ngân sách Nhà nước.

3 điều kiện để chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế

Tính liên quan: Khoản chi phải thực tế phát sinh và phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
Tính pháp lý: Phải có đầy đủ hóa đơn điện tử hợp lệ hoặc chứng từ, bảng kê thu mua theo đúng quy định của pháp luật.
Tính thanh toán: Các hóa đơn có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên bắt buộc phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt (chuyển khoản).

Chi phí R&D được tính 200% vào chi phí được trừ – điều kiện và cách tính

Một điểm mới nổi bật tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP là cho phép khấu trừ tối đa bằng 200% chi phí thực tế phát sinh đối với hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D). Điều này có nghĩa là khi doanh nghiệp chi 1 đồng cho R&D, họ sẽ được trừ 2 đồng vào thu nhập chịu thuế của kỳ đó.

Điều kiện để áp dụng là sau khi khấu trừ bổ sung, doanh nghiệp không được phát sinh lỗ trong kỳ tính thuế hiện tại. Ngoài ra, đơn vị cần chuẩn bị hồ sơ khoa học, báo cáo kết quả nghiên cứu cụ thể và hạch toán tuân thủ các quy định về đổi mới sáng tạo để được hưởng mức ưu đãi này.

Các khoản chi không được trừ doanh nghiệp hay mắc phải

Các doanh nghiệp thường bị loại chi phí khi quyết toán đối với những khoản tiền phạt vi phạm hành chính hoặc tiền chậm nộp thuế. Các khoản chi không tương ứng với doanh thu tính thuế hoặc không có đầy đủ hồ sơ pháp lý theo quy định cũng sẽ bị cơ quan thuế loại ra khỏi chi phí hợp lý.

Bên cạnh đó, các khoản chi vượt định mức hoặc không đúng đối tượng thụ hưởng theo quy chế của doanh nghiệp sẽ không được chấp nhận. Việc nắm rõ danh mục chi phí không được trừ giúp kế toán chủ động điều chỉnh số liệu, tránh việc bị truy thu và xử phạt thuế sau này.

Chi phúc lợi, trang phục, lương thưởng – giới hạn mức được trừ

Điểm mới cốt lõi và nghiêm ngặt nhất của Nghị định 320/2025/NĐ-CP đối với chi phí nhân sự là việc chuẩn hóa hình thức chi trả. Theo đó, để các khoản tiền lương, tiền công từ 5 triệu đồng trở lên được tính vào chi phí được trừ, doanh nghiệp bắt buộc phải thanh toán bằng hình thức chuyển khoản trực tiếp từ tài khoản của doanh nghiệp sang tài khoản cá nhân của người lao động. Quy định mới hoàn toàn không chấp nhận hình thức ủy quyền chi trả qua bất kỳ cá nhân nào khác.

Bên cạnh đó, các khoản tiền lương, tiền thưởng này phải được ghi nhận cụ thể về điều kiện hưởng và mức hưởng tại hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể hoặc quy chế tài chính của công ty.

Đối với các khoản chi khác, nghị định tiếp tục duy trì các hạn mức khống chế như sau:

Chi trang phục: Nếu chi bằng tiền mặt, mức khống chế tối đa là 05 triệu đồng/người/năm riêng đối với chi bằng hiện vật thì không bị giới hạn mức trần (miễn là có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp).
Chi phúc lợi trực tiếp: Tổng các khoản chi mang tính chất phúc lợi trực tiếp cho người lao động (như hiếu hỷ, nghỉ mát, chi hỗ trợ gia đình…) không được vượt quá 01 tháng lương bình quân thực tế thực hiện trong năm của doanh nghiệp.

Việc nắm rõ và thực hiện nghiêm ngặt quy định về phương thức chuyển khoản tiền lương này là yếu tố kiên quyết giúp doanh nghiệp đảm bảo tối đa quyền lợi khấu trừ thuế và an toàn trước các kỳ thanh tra thực tế.

Ưu đãi thuế TNDN theo Nghị định 320/2025

Chính sách ưu đãi thuế tại nghị định mới tập trung nguồn lực vào các lĩnh vực công nghệ cốt lõi và những khu vực có điều kiện kinh tế còn hạn chế. Việc nắm vững các điều kiện hưởng ưu đãi giúp doanh nghiệp xây dựng kế hoạch tài chính dài hạn và tối ưu hóa số thuế phải nộp.

Ngành nghề được hưởng ưu đãi thuế suất 10% trong 15 năm

Mức thuế suất 10% trong thời hạn 15 năm được áp dụng cho các doanh nghiệp mới thành lập thực hiện dự án trong lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ số và phần mềm. Danh mục này bao gồm các hoạt động sản xuất sản phẩm an toàn thông tin mạng, thiết bị điện tử và cung cấp dịch vụ công nghệ số trọng điểm.

Bên cạnh đó, các dự án sản xuất năng lượng tái tạo, năng lượng sạch và phát triển hạ tầng quan trọng cũng thuộc đối tượng thụ hưởng mức ưu đãi này. Các dự án sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ hoặc dự án có quy mô vốn từ 12.000 tỷ đồng sử dụng công nghệ hiện đại cũng được áp dụng thuế suất 10%.

Địa bàn được hưởng ưu đãi: Vùng khó khăn, khu công nghệ cao, khu kinh tế

Doanh nghiệp thực hiện dự án đầu tư tại địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn, khu kinh tế hoặc khu công nghệ cao sẽ được hưởng mức thuế suất 10%. Các khu vực nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao và khu công nghệ số tập trung cũng là những địa điểm được ưu tiên về thuế suất.

Đối với các dự án đầu tư tại địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn, mức thuế suất ưu đãi thường áp dụng là 17% trong thời gian 10 năm. Việc phân chia ưu đãi theo địa bàn nhằm khuyến khích dòng vốn đầu tư dịch chuyển về các vùng sâu, vùng xa và các trung tâm kinh tế trọng điểm mới.

Ưu đãi đặc biệt cho chip bán dẫn, trung tâm dữ liệu AI, phần mềm

Dựa trên Luật Công nghiệp công nghệ số 2025 và Nghị định 320/2025/NĐ-CP, các lĩnh vực chiến lược như chip bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI) nhận được mức ưu đãi. Doanh nghiệp thực hiện nghiên cứu, thiết kế, sản xuất và kiểm thử chip bán dẫn có thể được kéo dài thời gian ưu đãi thuế suất 10%.

Ngoài ưu đãi về thuế suất, các dự án trung tâm dữ liệu AI và sản xuất phần mềm còn được miễn tiền thuê đất và miễn thuế nhập khẩu cho hệ thống máy móc thiết bị. Chính phủ tạo điều kiện tối đa về khung pháp lý để biến Việt Nam thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu.

Ưu đãi đặc biệt cho chip bán dẫn, trung tâm dữ liệu AI, phần mềm

Miễn thuế 4 năm, giảm 50% thuế 9 năm tiếp theo – điều kiện áp dụng

Mức miễn 4 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo áp dụng cho các dự án đầu tư mới tại địa bàn đặc biệt khó khăn hoặc thuộc lĩnh vực công nghệ cao. Các dự án sản xuất bán dẫn và trung tâm dữ liệu AI nằm trong khu kinh tế cũng đáp ứng điều kiện hưởng mức ưu đãi tối đa này.

Thời gian miễn, giảm thuế bắt đầu được tính liên tục từ năm đầu tiên doanh nghiệp có thu nhập chịu thuế từ dự án đầu tư. Trường hợp doanh nghiệp không có thu nhập chịu thuế trong 3 năm đầu kể từ năm có doanh thu, thời gian miễn giảm thuế sẽ chính thức tính từ năm thứ 4.

Ưu đãi cho dự án đầu tư mở rộng – 3 tiêu chí đáp ứng

Dự án đầu tư mở rộng được hưởng ưu đãi thuế khi đáp ứng tiêu chí về vốn với nguyên giá tài sản cố định tăng thêm ít nhất 20 tỷ đồng, hoặc 10 tỷ đồng đối với vùng khó khăn. Tiêu chí này giúp các doanh nghiệp đang hoạt động có động lực nâng cấp hệ thống máy móc và mở rộng quy mô sản xuất.

Tiêu chí thứ hai yêu cầu tỷ trọng nguyên giá tài sản cố định tăng thêm phải đạt tối thiểu 20% so với tổng nguyên giá tài sản trước khi đầu tư. Cuối cùng, doanh nghiệp có thể chọn đáp ứng tiêu chí công suất với quy mô tăng thêm ít nhất 20% so với thiết kế ban đầu để hưởng ưu đãi theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP.

Thu nhập từ chuyển nhượng vốn và chứng khoán

Hoạt động chuyển nhượng vốn và chứng khoán là nguồn thu nhập quan trọng mà doanh nghiệp phải kê khai và nộp thuế riêng biệt. Nghị định 320/2025/NĐ-CP quy định chi tiết phương pháp xác định thu nhập tính thuế nhằm đảm bảo tính minh bạch và ngăn chặn các hành vi khai thấp giá trị giao dịch.

Xác định thu nhập tính thuế từ chuyển nhượng vốn

Thu nhập tính thuế từ chuyển nhượng vốn được áp dụng đối với việc chuyển giao vốn góp trong công ty TNHH, công ty hợp danh hoặc các hợp đồng hợp tác kinh doanh. Công thức xác định thu nhập tính thuế dựa trên chênh lệch giữa giá chuyển nhượng thực tế trừ đi giá mua của phần vốn đó và các chi phí chuyển nhượng liên quan.

$$\text{Thu nhập tính thuế} = \text{Giá chuyển nhượng} – \text{Giá mua của phần vốn} – \text{Chi phí chuyển nhượng} $$

Trong đó, giá chuyển nhượng là tổng giá trị thực tế bên bán nhận được theo hợp đồng (không bao gồm lãi trả chậm nếu thanh toán trả góp). Giá mua được căn cứ trên sổ sách kế toán hoặc chứng từ góp vốn, trong khi chi phí chuyển nhượng phải có hóa đơn hợp lệ như phí pháp lý hoặc phí môi giới. Thuế suất áp dụng cho khoảng thu nhập này là mức phổ thông 20%.

Xác định thu nhập tính thuế từ chuyển nhượng chứng khoán

Chuyển nhượng chứng khoán bao gồm các giao dịch liên quan đến cổ phiếu của công ty đại chúng, trái phiếu, tín phiếu và chứng chỉ quỹ. Thu nhập tính thuế được tính bằng giá bán chứng khoán trừ đi giá mua và các chi phí giao dịch liên quan. Giá mua chứng khoán thường được xác định theo phương pháp bình quân gia quyền tại thời điểm chuyển nhượng.

Đối với chứng khoán niêm yết, giá bán được căn cứ vào giá khớp lệnh hoặc giá thỏa thuận tại Sở Giao dịch chứng khoán. Doanh nghiệp trong nước áp dụng mức thuế suất 20% trên thu nhập tính thuế. Tuy nhiên, đối với các nhà đầu tư nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam, mức thuế sẽ được tính là 2% dựa trên doanh thu tính thuế từ hoạt động chuyển nhượng.

Trường hợp chuyển nhượng không dùng tiền mặt xử lý thế nào?

Trong trường hợp doanh nghiệp nhận thanh toán bằng tài sản, cổ phiếu hoặc các lợi ích vật chất khác, giá trị doanh thu phải được quy đổi theo giá thị trường của sản phẩm đó tại thời điểm nhận. Việc quy đổi này đảm bảo phản ánh đúng bản chất giá trị giao dịch và là cơ sở để cơ quan thuế kiểm soát nghĩa vụ tài chính của doanh nghiệp.

Nếu doanh nghiệp thực hiện chuyển nhượng và nhận thanh toán bằng tài sản hoặc lợi ích vật chất khác (cổ phiếu, chứng chỉ quỹ…), việc xử lý được quy định như sau:

Xác định doanh thu: Giá trị tài sản hoặc lợi ích vật chất nhận được phải được quy đổi theo giá bán của sản phẩm đó trên thị trường tại thời điểm nhận tài sản.
Chứng từ thanh toán: Nghị định 320/2025 siết chặt quy định về thanh toán không dùng tiền mặt. Các giao dịch có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên (tổng giá trị từng lần) bắt buộc phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để được tính là chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế.
Hệ quả nếu vi phạm: Nếu việc chuyển nhượng không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt hợp lệ, cơ quan thuế có quyền ấn định giá chuyển nhượng dựa trên cơ sở dữ liệu của ngành thuế hoặc các giao dịch tương tự.

Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản

Hoạt động chuyển nhượng bất động sản là lĩnh vực đặc thù, yêu cầu doanh nghiệp phải hạch toán và kê khai thuế thu nhập doanh nghiệp riêng biệt. Theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP, khoản thu nhập này không được áp dụng các mức thuế suất ưu đãi mà phải nộp theo thuế suất phổ thông nhằm đảm bảo tính công bằng trong điều tiết giá trị đất đai.

Các loại thu nhập từ BĐS phải kê khai thuế TNDN

Doanh nghiệp phải thực hiện kê khai thuế riêng cho các khoản thu nhập từ chuyển nhượng quyền sử dụng đất hoặc quyền thuê đất theo quy định. Thu nhập từ việc cho thuê lại đất của các đơn vị kinh doanh bất động sản cũng thuộc đối tượng phải kê khai riêng, bất kể trên đất đã có hạ tầng xây dựng hay chưa.

Bên cạnh đó, các khoản thu từ chuyển nhượng nhà ở, công trình xây dựng gắn liền với đất và các tài sản không thể tách rời cũng phải được hạch toán đầy đủ. Quy định này cũng bao gồm thu nhập từ việc chuyển giao các quyền lợi khác gắn liền với đất đai và công trình kiến trúc trên đất.

Các loại thu nhập từ BĐS phải kê khai thuế TNDN

Xác định doanh thu và chi phí được trừ từ hoạt động chuyển nhượng BĐS

Doanh thu tính thuế là số tiền thực tế nhận được theo hợp đồng, nhưng không được thấp hơn giá do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định tại thời điểm giao dịch. Thời điểm xác định doanh thu được tính từ khi bàn giao bất động sản cho bên mua, không phụ thuộc vào việc doanh nghiệp đã thu đủ tiền hay chưa.

Chi phí được trừ bao gồm giá vốn của đất, chi phí bồi thường giải phóng mặt bằng và các loại phí, lệ phí liên quan đến quyền sử dụng đất. Doanh nghiệp cũng được khấu trừ các khoản chi phí đầu tư hạ tầng, xây dựng công trình và các chi phí quản lý, quảng cáo, môi giới liên quan trực tiếp đến dự án bất động sản đó.

Trường hợp thu tiền theo tiến độ – tạm nộp thuế 1% trên doanh thu

Đối với các dự án thực hiện thu tiền trả trước của khách hàng theo tiến độ khi chưa bàn giao sản phẩm, doanh nghiệp phải thực hiện cơ chế tạm nộp thuế. Mức thuế tạm nộp được ấn định là 1% trên số tiền thực tế thu được từ khách hàng theo từng quý hoặc từng lần phát sinh giao dịch.

Số thuế 1% này đóng vai trò là khoản nộp trước vào ngân sách Nhà nước và sẽ được đối trừ khi doanh nghiệp thực hiện quyết toán chính thức. Khi thực tế bàn giao bất động sản, doanh nghiệp mới xác định chính xác thu nhập tính thuế và bù trừ số thuế đã tạm nộp để hoàn thành nghĩa vụ theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP.

Điều khoản chuyển tiếp – Doanh nghiệp đang hưởng ưu đãi xử lý thế nào?

Việc ban hành Nghị định mới không làm gián đoạn các quyền lợi hợp pháp mà doanh nghiệp đã xác lập trước đó. Các điều khoản chuyển tiếp được thiết kế nhằm đảm bảo tính kế thừa, giúp các đơn vị đang trong lộ trình ưu đãi thuế không bị ảnh hưởng tiêu cực bởi những thay đổi về mặt chính sách.

Dự án đang hưởng ưu đãi trước ngày Luật có hiệu lực

Đối với các dự án đầu tư đã được cấp phép và đang hưởng ưu đãi thuế TNDN (về thuế suất hoặc thời gian miễn, giảm) trước ngày 15/12/2025, doanh nghiệp tiếp tục được hưởng các ưu đãi đó cho thời gian còn lại. Mức ưu đãi và điều kiện áp dụng sẽ căn cứ theo các văn bản quy phạm pháp luật đã ban hành tại thời điểm dự án bắt đầu đủ điều kiện hưởng ưu đãi.

Trường hợp dự án đang trong thời gian hưởng ưu đãi nhưng có sự thay đổi về mức độ đáp ứng điều kiện (như mở rộng quy mô hoặc thay đổi địa bàn), doanh nghiệp cần thực hiện rà soát để điều chỉnh mức ưu đãi tương ứng. Nghị định 320/2025/NĐ-CP cam kết bảo hộ quyền lợi tối đa cho các nhà đầu tư đã tin tưởng vào khung pháp lý cũ.

Số lỗ phát sinh trước ngày Nghị định có hiệu lực được chuyển như thế nào?

Các khoản lỗ phát sinh trước khi Nghị định 320 có hiệu lực thi hành mà vẫn còn trong thời hạn chuyển lỗ (không quá 05 năm liên tục) thì doanh nghiệp tiếp tục được chuyển vào thu nhập tính thuế của các năm tiếp theo. Việc chuyển lỗ phải được thực hiện toàn bộ và liên tục để đảm bảo tính chính xác trong việc xác định nghĩa vụ thuế hàng năm.

Doanh nghiệp cần lưu ý tách bạch số lỗ từ hoạt động được hưởng ưu đãi thuế và hoạt động không được hưởng ưu đãi để thực hiện chuyển lỗ đúng quy định. Quy trình kê khai số lỗ chuyển tiếp sẽ được thực hiện thông qua hệ thống quản lý thuế điện tử, giúp giảm thiểu sai sót và đơn giản hóa thủ tục quyết toán cho người nộp thuế.

Được lựa chọn áp dụng ưu đãi mức cao hơn cho thời gian còn lại

Một điểm đáng chú ý là nếu quy định mới tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP có mức ưu đãi thuế cao hơn so với quy định cũ (về cùng một tiêu chí), doanh nghiệp được quyền lựa chọn áp dụng mức ưu đãi mới cho thời gian còn lại. Việc lựa chọn này phải được thông báo bằng văn bản hoặc đăng ký trực tiếp trên hồ sơ khai thuế để cơ quan thuế ghi nhận.

Sự linh hoạt này đặc biệt có lợi cho các dự án trong lĩnh vực công nghệ cao, chip bán dẫn hoặc kinh tế xanh vốn nhận được sự hỗ trợ mạnh mẽ hơn từ chính sách mới. Tuy nhiên, một khi đã lựa chọn áp dụng theo quy định mới, doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện đi kèm của Nghị định này để đảm bảo tính tuân thủ pháp luật đồng bộ.

Doanh nghiệp cần làm gì từ kỳ tính thuế 2025?

Để đảm bảo việc tuân thủ pháp luật và tối ưu hóa số thuế phải nộp, doanh nghiệp cần chủ động thực hiện các bước chuẩn bị ngay từ đầu kỳ tính thuế. Những thay đổi về ngưỡng thanh toán và thuế suất phân tầng yêu cầu sự chính xác tuyệt đối trong khâu phân loại và hạch toán số liệu.

Bước 1: Xác định thuế suất áp dụng dựa trên doanh thu năm 2024

Doanh nghiệp cần thực hiện tổng kết doanh thu và số lượng lao động đóng bảo hiểm xã hội của năm trước liền kề để xác định mức thuế suất sẽ áp dụng cho năm 2025. Nếu doanh thu dưới 03 tỷ đồng và dưới 10 lao động, doanh nghiệp thuộc diện áp dụng mức thuế 15%, trong khi mức 17% dành cho doanh thu dưới 50 tỷ đồng.

Việc xác định sớm mức thuế suất giúp doanh nghiệp dự toán được dòng tiền và lập kế hoạch tài chính phù hợp cho các quý trong năm. Các doanh nghiệp mới thành lập trong năm 2025 sẽ căn cứ vào doanh thu dự kiến và số lao động thực tế tại thời điểm đăng ký để lựa chọn mức thuế suất tạm nộp phù hợp.

Bước 2: Rà soát chi phí được trừ và bổ sung hồ sơ chứng từ theo quy định mới

Kế toán cần rà soát lại toàn bộ hệ thống hóa đơn, đặc biệt là các giao dịch có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên để đảm bảo có chứng từ thanh toán qua ngân hàng. Đây là thay đổi quan trọng so với mức 20 triệu đồng trước đây, nếu vi phạm doanh nghiệp sẽ bị loại chi phí khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, các khoản chi phúc lợi, trang phục hay tiền lương cần được đối chiếu với hợp đồng lao động và quy chế tài chính để đảm bảo tính hợp lệ. Doanh nghiệp nên bổ sung các biên bản bàn giao, hợp đồng kinh tế và hồ sơ minh chứng cho tính liên quan của khoản chi đối với hoạt động sản xuất kinh doanh.

Bước 3: Kiểm tra điều kiện hưởng ưu đãi thuế và cập nhật hồ sơ

Doanh nghiệp cần đối chiếu danh mục ngành nghề và địa bàn đầu tư của mình với các quy định ưu đãi mới tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP. Đặc biệt, các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực phần mềm, bán dẫn hoặc AI cần cập nhật chứng nhận doanh nghiệp công nghệ cao để được hưởng mức thuế suất 10% và thời gian miễn giảm thuế tối đa.

Hồ sơ ưu đãi thuế phải được chuẩn bị sẵn sàng và lưu trữ tại doanh nghiệp để phục vụ công tác thanh tra sau này mà không cần nộp trực tiếp cho cơ quan thuế hàng năm. Việc tự xác định và tự chịu trách nhiệm về điều kiện ưu đãi đòi hỏi bộ phận kế toán phải nắm vững các tiêu chí kỹ thuật và vốn đầu tư theo luật định.

Bước 4: Lập kế hoạch trích lập Quỹ phát triển KHCN nếu có nhu cầu

Nếu doanh nghiệp có các hoạt động nghiên cứu và phát triển sản phẩm mới, việc trích lập Quỹ phát triển khoa học và công nghệ (KHCN) là giải pháp tối ưu để giảm thu nhập tính thuế. Nghị định mới cho phép trích lập quỹ với tỷ lệ linh hoạt giúp doanh nghiệp có nguồn lực tái đầu tư vào các dây chuyền công nghệ hiện đại.

Mức chi từ quỹ này cần được hạch toán riêng biệt và phải có báo cáo sử dụng quỹ hàng năm gửi cho cơ quan quản lý chuyên ngành. Kết hợp với chính sách khấu trừ 200% chi phí R&D, việc lập kế hoạch sử dụng quỹ KHCN sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh đồng thời giảm thiểu đáng kể nghĩa vụ thuế.

Câu hỏi thường gặp về Nghị định 320/2025/NĐ-CP

Việc áp dụng một văn bản pháp lý mới như Nghị định 320/2025/NĐ-CP chắc chắn không tránh khỏi những lúng túng trong khâu thực thi thực tế. Để giúp quý doanh nghiệp gỡ rối những tình huống phát sinh và tránh các sai sót không đáng có trong kỳ quyết toán tới, Accpro đã tổng hợp và giải đáp chi tiết những câu hỏi trọng tâm nhất mà các kế toán viên thường xuyên gặp phải ngay sau đây.

Nghị định 320/2025 có hiệu lực từ ngày nào, áp dụng từ kỳ thuế nào?

Nghị định 320/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 15/12/2025. Tuy nhiên, các quy định về thuế suất và phương pháp tính thuế sẽ được áp dụng cho kỳ tính thuế từ năm 2025 trở đi để đảm bảo tính thống nhất trong niên độ kế toán.

Doanh nghiệp doanh thu dưới 3 tỷ đồng nộp thuế TNDN theo mức thuế suất nào?

Các doanh nghiệp siêu nhỏ có doanh thu không quá 03 tỷ đồng/năm và sử dụng dưới 10 lao động đóng bảo hiểm xã hội sẽ được áp dụng mức thuế suất ưu đãi là 15%. Đây là mức thuế thấp nhất trong hệ thống thuế suất phân tầng nhằm khuyến khích các hộ kinh doanh chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp.

Chi phí R&D được tính 200% có điều kiện gì?

Để được khấu trừ 200% chi phí nghiên cứu và phát triển, doanh nghiệp phải đảm bảo khoản chi thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động đổi mới sáng tạo và có hồ sơ báo cáo kết quả cụ thể. Điều kiện quan trọng nhất là việc áp dụng mức chi bổ sung này không được làm phát sinh lỗ trong kỳ tính thuế của doanh nghiệp.

Nghị định 218/2013 có còn hiệu lực không?

Kể từ ngày Nghị định 320/2025/NĐ-CP có hiệu lực (15/12/2025), Nghị định 218/2013/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung liên quan sẽ chính thức hết hiệu lực thi hành. Các dự án đang hưởng ưu đãi theo quy định cũ sẽ được xử lý chuyển tiếp theo các điều khoản bảo hộ quyền lợi đã được nêu rõ trong nghị định mới.

Hỗ trợ tuân thủ Nghị định 320/2025 cùng ACC PRO

Sự ra đời của Nghị định 320/2025/NĐ-CP mang đến nhiều cơ hội về ưu đãi thuế nhưng cũng đặt ra không ít thách thức trong việc chuẩn hóa hồ sơ và kiểm soát chi phí. Để giúp doanh nghiệp không bỏ lỡ các quyền lợi pháp lý và hạn chế tối đa rủi ro bị truy thu, Accpro cung cấp hệ sinh thái dịch vụ tư vấn thuế chuyên sâu, đồng hành cùng quý khách hàng trong kỷ nguyên thuế số mới.

Chúng tôi cung cấp các giải pháp thiết thực bao gồm:

Rà soát hệ thống kế toán: Kiểm tra tính hợp lệ của hóa đơn, chứng từ theo ngưỡng thanh toán mới 05 triệu đồng, đảm bảo mọi khoản chi đều đủ điều kiện khấu trừ.
Tư vấn ưu đãi thuế đặc thù: Hỗ trợ doanh nghiệp xác định điều kiện và lập hồ sơ hưởng ưu đãi cho các ngành công nghệ cao, chip bán dẫn, AI và kinh tế xanh theo đúng lộ trình của Chính phủ.
Xây dựng quy chế tài chính: Chuẩn hóa các quy định về tiền lương, thưởng và phúc lợi nhân viên, giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí được trừ một cách minh bạch và an toàn.
Quyết toán thuế chuyên nghiệp: Đại diện doanh nghiệp làm việc với cơ quan thuế, giải trình các vấn đề phức tạp phát sinh từ việc chuyển tiếp quy định giữa hai giai đoạn.

Với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm và am hiểu sâu sắc thực tế quản lý thuế tại Việt Nam, Accpro cam kết mang lại sự an tâm tuyệt đối cho chủ doanh nghiệp. Hãy để chúng tôi giúp bạn biến những thay đổi pháp lý của Nghị định 320/2025/NĐ-CP thành lợi thế cạnh tranh bền vững cho đơn vị của mình.

Hy vọng bài viết này đã cung cấp cái nhìn toàn diện về Nghị định 320/2025/NĐ-CP, giúp quý doanh nghiệp chủ động trong việc hoạch định tài chính và tuân thủ pháp luật thuế. Việc nắm bắt kịp thời các ưu đãi về thuế suất phân tầng và chi phí R&D sẽ là đòn bẩy quan trọng để doanh nghiệp bứt phá trong giai đoạn kinh tế mới. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, hãy liên hệ với Accpro để được hỗ trợ chuyên sâu nhất!

Công ty TNHH Tư Vấn Và Đào Tạo ACC PRO:

Công ty TNHH Tư Vấn Và Đào Tạo ACC PRO với đội ngũ nhân viên dày dặn kinh nghiệm trong ngành và được đào tạo nghiệp vụ kế toán chuyên nghiệp trong lĩnh vực kế toán thuế, quyết toán thuế doanh nghiệp, gỡ rối hồ sơ doanh nghiệp với chi phí tiết kiệm nhất.

Số Điện Thoại: 0768619462

Website: https://accprovn.com/

Facebook: https://www.facebook.com/dichvuketoantrongoichodoanhnghiep